بازديد کنندگان کنوني

ورود به سایت






دریافت رمز عبور
هموندي (عضويت)

لینک Rss مطالب

ADP Global CMS ADP Global CMS ADP Global CMS
 
خلیج فارس و خلیج ع ر ب ی نسخه PDF چاپ ارسال به دوست
نگارش یافته توسط Irandidar   
13 خرداد 1391 ساعت 05:32

خلیج فارس و خلیج ع ر ب ی

نویسنده: محمد محیط طباطبایی

ارتباط نزدیکی که خلیج فارس همیشه با مصالح و منافع اقتصادی ایران داشته است، هرگونه موضوعی را که با این دریا مرتبط شود مورد علاقه ی مخصوص عموم افراد ملت ایران قرار می دهد...

خلیج فارس و خلیج ع ر ب ی

نویسنده: محمد محیط طباطبایی

 

پیشگفتار: چندی است که باز نغمه ی ناخوش و ناساز تغییر نام خلیج فارس و زمزمه ی مسموم مالکیت بر جزیره های همیشه ایرانی از دهان شیوخ پایین نشین خلیج پارس شنیده می شود. شاید عده ای از ما تصور کنیم این گزافه ها در همین سال های نزدیک از سوی زورمندان جهان به سیاستمداران عرب دیکته شده؛ آنها هم که همواره در پشت دوربین زمان نشسته اند از گرفت و گیرهای جهانی ما سوء استفاده کرده و این عربده را به میان انداخته اند. اما مقاله ی حاضر که یکی از قدیمی ترین سندهای مقابله ی ایرانیان با دسیسه های بیگانگان است، نشان می دهد این ادعاها نه تنها تازه نیست بلکه عمر آنها چه بسا نزدیک به سال تولد شیخ نشین های خلیج فارس است! نویسنده ی این مقاله، شادروان استاد محیط طباطبایی، از پژوهندگان نامدار ایران است و جستار خود را در فروردین ماه 1338 در مجله ی رادیو ایران به چاپ رسانده. ایشان با بیانی محققانه و با نیتی پاک می کوشد مدعیان زیاده خواه را به خطایشان آگاه کند.

  ***

ارتباط نزدیکی که خلیج فارس همیشه با مصالح و منافع اقتصادی ایران داشته است، هرگونه موضوعی را که با این دریا مرتبط شود مورد علاقه ی مخصوص عموم افراد ملت ایران قرار می دهد. اصراری که اخیرا برخی از کشورهای عربی و محافل سیاسی و مطبوعاتی آن کشورها برای تغییر نام باستانی خلیج فارس به خلیج ع ر ب ی به کار می برند تنها از حس جاه طلبی های سیاست مداران عرب سرچشمه گرفته است و ما برای تایید نظر خویش به تاریخچه ی این وجه تسمیه مبادرت می ورزیم.

فقدان یک سیاست خارجی مثبت ثابت در ادوار دور نسبت به خلیج فارس و هماهنگی پایدار آن با سیاست داخلی کشور به خصوص در نواحی ساحلی خلیج [فارس] دولت و ملت ایران را نسبت به مصالح و منافع خویش در جزایر و سواحل خلیج در حال عقب نشینی متوالی نگه داشته بود.

از وقتی که مستر بروس نماینده ی سیاسی انگلیس در بوشهر قرارداد مربوط به خلیج [فارس] را با حسینعلی میرزای فرامانفرما والی فارس امضا کرد و بلافاصله در تعقیب آن در صدد تامین مصالح انگلیس از راه انعقاد قرارداد همکاری با مشایخ ساحلی جنوب برای برقراری نظم در خلیج و فتح باب مذاکره با شیوخ عتوبی بحرین برآمد، به طور مستمر نفوذ تاریخی ـ اقتصادی ایران در خلیج فارس رو به کاهش رفته و در مقابل همواره برمقدار نفوذ اجانب افزوده شده است.

یک وقت عثمانی ها که نسبت به خلیج [فارس] و سواحل و جزایر آن نظر استفاده و تعرض و تجاوز داشتند، بقای نام باستانی خلیج فارس را با تامین مقاصد جاه طلبانه و آمال خود منافی دانسته، نام آن را به «خلیج بصره» تبدیل می کردند و در کتب و مطبوعات و نقشه های جغرافیایی و اسناد رسمی خویش آن را پیوسته « بصره کورفزی» می نامیدند و با این تبدیل اسم، چنین می پنداشتند که نام خلیج فارس از دفتر حوادث ایام محو و با ثبت نام «خلیج بصره» به جای آن موجبات اثبات مدعای حاکمیت خود و الغای حق سیادت تاریخی ایران را بر قلمرو تاریخی ایران باستان فراهم می آورند.

جای تردید نیست که رشته ی طبیعی اتصال ملت ایران با این دریای باستانی خویش، روز به روز استوارتر شده و امروز با استخراج نفت نواحی ساحلی و تصفیه و صدور آن به خارج و ایجاد بندرگاه های آبادان و شاهپور و گناوه و جزیره ی خارک میزان علاقه و استفاده ی ملت ایران از این شاهراه دریایی قدیم نسبت به دوره های پیشتر سد چندان شده است. نظری به نقشه ی خلیج فارس و مشاهده ی حاشیه ی ساحلی جنوب ایران و مقایسه ی وضع جغرافیایی آن با حاشیه ی غربی کویت و احسا و حاشیه ی جنوبی خلیج [فارس] در شبه جزیره و سواحل شمالی عمان و همچنین سنجش میزان عمران و جمعیت و لوازم آبادانی و وسایل زندگانی و همچنین مقایسه ی وسعت و جمعیت و استعداد آبادانی جزایر متصرفی ایران که در بیش از دو سوم آب های خلیج [فارس] پراکنده است و به همین مناسبت بیش از دو ثلث سطح فلات قاره ای خلیج را به ایران اختصاص داده است نشان می دهد که با وجود کشف معادن نفت در سواحل غربی و جنوبی خلیج و استخراج آن و مزید آبادانی باز استعداد پیشرفت و موجبات عمران آینده و وضع حاضر عمران جانب ایرانی من حیث المجموع به مراتب بر جانب عربی آن فزونی دارد.

در این صورت تلاش عربی زبانان دور و نزدیک برای این که با انتحال (دزدیدن) نام تاریخی خلیج ع ر ب ی از دریای احمر و چسبانیدن آن به خلیج فارس و اصرار در این که بازرگانان و سوداگران طرف داد و ستد کشورهای عربی در استعمال این نام تازه مقید باشند، به هیچ وجه نمی تواند حق کنونی و تاریخی ایران را در حوزه ی خلیج [فارس] از میان ببرد و تا روزگاری که سی میلیون ایرانی نژاد در شمال دریای عمان و خلیج فارس با آب های اقیانوس هند و بسط مصالح و منافع روز افزون و علاقه های تاریخی و باستانی دارند، خلیج فارس از لحاظ ملت ایران و هم نژادان و هم زبانان دیگر او حافظ صفت «فارسی » و نگهبان خاطرات تاریخی تلخ و شیرین خواهد بود.

 Image

خلیج فارس

عثمانی ها قریب به پانسد سال پیش بر شهر قسطنطنیه غلبه کردند و برای تبدیل نام دیرین آن از هیچ مجاهدتی دریغ نداشتند و در این مدت متمادی، غالبا این شهر پایتخت کشور ترکیه بوده و کلیه ی قدرت های رسمی امپراتوری عثمانی از آنجا منبعث شده است با وجود این هنوز در غالب زبان های زنده ی جهان این شهر ترک نشین و پایتخت ترک، حافظ اسم باستانی و خاطرات دیرینه ی مربوط بدان مانده است. این گونه کوشش ها [را که] از راه ادعاهای بیجا و نامگذاری برای تضییع حقوق دیگران و یا گذشتگان به کار می برند، نتیجه ای جز دردسر و ایجاد رنجش و سوء تفاهم و بدبینی و ناسازگاری در میان طرف های ذی نفع نمی بخشد.

 همسایگان عرب و هم زبانان دیگر ایشان پیش خود چنین پنداشته اند که خلیج فارس نامی است که ایرانیان خود بدین وی را بخشیده اند و تنها نام خلیج فارس سند حاکمیت ایران بر سواحل و جزایر خلیج بوده است؛ در این صورت اگر همسایگان دیگر این دریا یعنی عرب ها موفق به تبدیل نام خلیج فارس به خلیج ع ر ب ی شوند خواهند توانست به استناد همین نامگذاری حاکمیت خلیج را به خود انحصار دهند.

زهی حیال خام و اندیشه ی غافلانه! مگر وجود نام خلیج فارس که یونانیان و خود اعراب از قدیم ترین عصرهای تاریخی بدین دریا داده اند تا کنون توانسته است مثلا از مهاجرت قبایل آزر و تمیم و عبد قیس در دوره ی ساسانی و اشکانی به سواحل جنوبی و غربی این دریا جلوگیری کند و آنگاه در روز مداخله ی پرتغالی ها و انگلیس ها وجود چنین اسمی می توانست از تعرض و چیرگی نیروی دریایی دولت های غربی در جزایر و سواحل این دریا ممانعت به عمل آورد؟ یا به فرض تبدیل اسم آن به خلیج بصره، عثمانی ها توانستند جای پای ثابتی برای خود در کنار این دریا باز کنند که امروز همسایگان عرب ما با همزبانان نبطی و کلدانی و یونانی و قبطی ایشان بتوانند حق دیرینه ی ملت ایران را از این شاهراه زندگانی اقتصادی و سیاسی او انکار کنند؟!

تسلیم برخی از شرکت های اروپایی و آمریکا بدین توطئه ی اسم گذاری و ثبت اسم تازی پسند « خلیج ع ر ب ی » به جای خلیج فارس درباره ی نامه های تجارتی یا بر صندوق های کالا قادر بدان نیست که حقی را انکار و یا ادعایی را اثبات کند بلکه برعکس موجبات رنجش و دوری در میان دو همسایه ی باستانی خلیج [فارس] را به سود دشمنان دو ملت و بدخواهان ایران و عرب زمینه سازی می کنند و اگر در این کار نفعی متصور باشد همانا بهره برداری دیگران از القای نفاق و تشدید سوء تفاهم میان همسایگان خلیج خواهد بود.

برای نویسنده ی این سطور که علاقمندی کامل به حسن روابط و تشیید مناسبات دوستانه در میان ایران و ملل مجاور دارد، تصور عواقب زشتی که بر این گونه توطئه های تفرقه انگیز مترتب خواهد بود بی نهایت غم انگیز و رنج آور است و یقین دارد که از این تغییر و تبدیل ها در شرع دیپلماسی هیچ گونه حقی بیش از حقوق موجود برای مدعیان نام خلیج ع ر ب ی به وجود نخواهد آمد و ایران نیز کوچکترین حق سیاسی و اقتصادی و تاریخی خویش را از دست نخواهد داد، اما نتیجه ای که به دست می آید همانا سوء تفاهم روز افزونی خواهد بود که همواره آرامش و همکاری را در این حوزه ی محدود برای دو ملت دستخوش تزلزل و تحول به کام دل بدخواهان خواهد ساخت.

دریغ است که عقلای دوراندیش عرب نتوانند مضار مترتب بر این امر را پیش بینی کنند و در سر راه هوا و هوس همزبانان خویش که غلیان آزادی خواهی و استقلال طلبی ممکن است آنان را به دام آرزوهای دور و دراز و اندیشه های خام تعرض به آزادی و استقلال و حقوق ملل مجاور بیفکند، سد و حدی برقرار نسازند!

امروز که مرزهای امپراتوری هند بریتانیا از نقشه های جغرافیا محو شده و خطوط مرزی جمهوری هند و پاکستان از سواحل خلیج فارس به سرزمین های طبیعی هندوستان برگشته است دیگر شایسته نیست که دوستان عرب زبان ملت ایران با این گونه ناسازگاری ها و نقشه های متجاوزانه راه را در پیش پای تعرض و دخالت نیروهای زیان بخش سومی در آب های خلیج فارس بگشایند.

 

 

از مجله ی رادیو ایران، شماره ی 32، فروردین ماه  1338، ص 12، صاحب امتیاز و مدیر مسوول: دکتر ناصرالدین شاه حسینی.

نظر ها
افزودن جدید
نوشتن نظر
نام:
ایمیل:
 
آدرس سایت:
عنوان:
قالب نوشته:
[b] [i] [u] [url] [quote] [code] [img] 
 
 

3.20 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

تاریخ بروز رسانی ( 21 خرداد 1391 ساعت 12:53 )
 
< بعد   قبل >
 
ADP Global CMS ADP Global CMS ADP Global CMS